Hout in enkele woorden

De definitie

Hout is een natuurlijk materiaal, dat door bomen wordt aangemaakt dankzij fotosynthese: 6 H2O + 6 CO2 –> C6H12O6 + 6 O met behulp van zonlicht dat werkt als katalysator van de reactie.

Hout komt dus voort uit water, CO2 , zonlicht en mineralen die uit de bodem gehaald worden. De boom produceert niet alleen hout, maar ook zuurstof.

Hout bestaat meestal uit ongeveer 50% koolstof, 42% zuurstof, 6% waterstof, 1% stikstof en 1% diverse elementen. Deze organische hoofdbestanddelen nemen de vorm aan van cellulose (50%), hemicellulose (15 tot 25%), lignine (20

De voordelen van hout

  1. Hout, een recycleerbaar materiaal

    Volgens Eurostat bedroeg de bouwafval in België in 2016 1727 kg/inwoner, zodat België op de 9e plaats komt te staan van de grootste afvalproducenten. In België betekent dat 19.5 miljoen ton. Als natuurlijke grondstof is hout een bouwmateriaal dat zeer interessant is omdat het gemakkelijk te herwaarderen is. Door meer hout te gebruiken kan de hoeveelheid bouwafval sterk worden verminderd. Geraamtes en zware planken kunnen gemakkelijk gedemonteerd en hergebruikt worden. De opruiming van het afval is eenvoudig en goedkoop : houtafval kan worden gerecycleerd tot andere materialen op basis van hout (zoals plaatmateriaal) of als energiebron dienen.

    Naar alle waarschijnlijkheid zal in een nabije toekomst de waarde van een gebouw afhangen van de milieu-impact van de materialen die erin toegepast werden. Het gebruik van recycleerbare en hernieuwbare grondstoffen zoals hout zal een meerwaarde verlenen aan uw vastgoed.

  2. Hout, een hernieuwbaar materiaal

    Hout is het enige bouwmateriaal dat volledig hernieuwbaar is. Zodra een zaadkorrel wordt geplant, begint immers het natuurlijke proces van de houtproductie. Deze rijkdom is onuitputbaar.

    Door het duurzame bosbeheer wordt dit proces nu vaak nog verbeterd door de boseigenaars, die zich erop toeleggen om op lange termijn goed gestructureerde bossen aan te leggen

  3. Hout, een ecologisch materiaal

    Tijdens hun groei zuiveren bomen de atmosfeer doordat ze een bepaalde hoeveelheid CO2 opslaan en de zuurstof, die ontstaat door fotosynthese, verspreiden. Zonder het ingrijpen van de mens, dus zonder het verwijderen van bomen voor hun dood, wordt het hout biologisch afgebroken en omgezet in compost, waardoor de CO2 vrijkomt in de atmosfeer. Bij gebruik van hout in de bouw wordt de CO2 gedurende heel lange tijd opgeslagen in vaste vorm, waardoor het broeikaseffect wordt afgeremd. Bouwen in hout komt dus neer op het zuiveren van de atmosfeer, door het vasthouden van een grote hoeveelheid koolstof. Uit een onderzoek van de Europese Unie, het Euroflux-project, blijkt dat een derde van het uitgestoten koolstofgas in Europa wordt opgenomen door de bossen van ons continent.

  4. Hout, een energiezuinig materiaal

    Hout is een van de zeldzame materialen die bij toepassing vrijwel identiek is aan zijn initiële staat, zoals het door de natuur gemaakt is. Door zijn laag gehalte aan grijze energie (totale hoeveelheid energie die nodig is voor een grondstof, van productie, verwerking, vervoer tot recyclering) is het vanuit ecologisch standpunt een uiterst belangrijke grondstof

    De productie en verwerking van hout vergen vrij weinig energie in vergelijking met andere bouwmaterialen.

    Grondstof Grijze energie (KWh/m³) Verslag
    Naaldhout 316 1
    Niet gewapend beton 615 2
    Volle baksteen van gebakken klei 1 148 4
    Gewapend beton 2 388 8
    Primair staal (niet rerecycleerd) 64 406 204
    Aluminium 164 513 520
  5. Hout is een gezond materiaal

    Er werden verschillende studies uitgevoerd over de invloed van een houtrijke omgeving in vergelijking met een omgeving waar hout niet aanwezig was. Deze toonden aan dat hout:

    • een gunstige invloed heeft door het hartritme te verminderen;
    • de nervus vagus stimuleert, wat een rustgevend effect heeft;
    • een gunstige invloed heeft op obesitas;
    • de risico’s van diabetes type 2 vermindert;
    • de productie van stresshormonen tijdens de jeugd vermindert, wat een positieve invloed zou hebben op mentale stoornissen op volwassen leeftijd;
    • een positieve invloed heeft op het oplossen van conflicten, bijvoorbeeld in scholen;
    • bijdraagt om de slaapkwaliteit te verbeteren;
    • de concentratie van leerlingen verhoogt;
    • een uitstekende warmte- en vochtregelaar is;
    • polyfenolen van plantaardige oorsprong bevat die een desinfecterende werking hebben;
    • enz
  6. Hout is een sterk materiaal

    Hout heeft een uitzonderlijke mechanische sterkte. Er zouden 10 op elkaar gezette auto’s nodig zijn om een houten kubusje met 5 cm zijde te verpletteren.

    Hout heeft inderdaad een uitstekende verhouding gewicht/mechanische prestaties.

    Voor een balk met een overspanning van 4 m en een gelijkmatig verspreide belasting van 250 kg/m zou, in functie van het materiaal, nodig zijn:

    • in beton, een balk van 14 cm x 17 cm, hetzij 240 kg;
    • in staal, een IPE 120, hetzij 42,4 kg;
    • in hout, een 75 x 225 mm (8×23 cm) hetzij 28 kg !
  7. Hout is een materiaal dat goed reageert bij brand

    In tegenstelling tot wat de meesten denken, reageert hout bijzonder goed op brand. Hout dat blootstaat aan vuur, ontwikkelt namelijk een laag houtskool die een ideaal warmteschild vormt. Hoewel het blootgestelde oppervlak verkoolt, gebeurt dat met een heel lage en constante snelheid (0.7mm/minuut voor naaldhout). Het hout dat onder zijn laag houtskool intact is, behoudt zijn mechanische sterkte en kan zijn draagfunctie blijven vervullen. Dankzij dit gedrag kunnen mensen bij brand geëvacueerd worden, aangezien het gebouw langer stabiel blijft.

    De brandreactie van de meeste houtsoorten is D-s2, d0. Dit is niet het geval voor staal, bijvoorbeeld, dat een onontvlambaar materiaal is maar waarvan de weerstand (verlies van stijheid) begint te dalen vanaf 400°C. Hetzelfde geldt voor beton, dat een uitstekende brandreactie heeft maar dat vanaf 750°C niet meer dan 1/3 van zijn mechanische eigenschappen behoudt.

  8. Hout zorgt voor een goede warmte-isolatie.

    Hout zorgt voor een heel goede warmte-isolatie, zonder sensu stricto een isolatiemateriaal te zijn. Het gebruik van hout leidt tot een buitengewoon warmtecomfort en lage verwarmingskosten.

    Hout biedt thermische prestaties die veel hoger liggen dan die van andere constructiematerialen:

    Materiaal Thermische geleiding λ (W/m²K) Verhouding tot naaldhout
    Naaldhout 0.12 1
    Loofhout 0.19 1.6
    Volle baksteen van gebakken klei 1 8.3
    Beton 1.75 14.6
    Staal 52 433.3
    Aluminium 230 1 916.6
  9. Hout is een gemakkelijk te hanteren materiaal

    Hout leent zich voor alle architectonische toepassingen en biedt een bijna onbeperkte keuze voor buitenbekledingen, steen, baksteen en uiteraard hout. Architecten die een houten woning ontwerpen, kunnen hun creativiteit botvieren en nog beter tegemoetkomen aan de wensen van de kandidaat-bouwer.

  10. Bouwen in hout is goedkoper

    Houtbouw is niet goedkoper dan traditonele bouwmethodes, soms zelfs iets duurder. Maar

    door de snelle en gemakkelijke uitvoering van de werken spaart de bouwheer kosten uit. Dankzij de snelle bouw en afwerking van de woning vermijdt men een dubbele huur te betalen gedurende enkele maanden, een tweede huur die voor veel kandidaat-bouwers vaak zwaar om te dragen is.

  11. Bouwen in hout gaat sneller

    Doordat een houten woning lichter is dan een van traditionele materialen, zijn minder omvangrijke en minder gecompliceerde funderingen nodig, die bijgevolg sneller te realiseren zijn.
    Tal van elementen die gefabriceerd worden in de werkplaats, hoeven enkel nog in elkaar te worden gezet op het terrein. Daardoor neemt de tenuitvoerlegging op de bouwplaats minder tijd in beslag en verloopt ze heel nauwkeurig. Door deze snelle constructie kan in amper een paar dagen tijd een wind- en waterdichte ruwbouw worden afgeleverd.
    Bovendien hoeft men niet te wachten tot de ondervloeren en het metselwerk droog zijn om met de afwerking te beginnen. Men schat dat de hoeveelheid te verdampen (en dus op te warmen) water om metselwerk en chapes van een traditioneel huis te drogen (met ongeveer 100 m2 vloer) ongeveer 5000 liter bedraagt, vooraleer men kan overgaan tot de binnenafwerking. Het is dus best mogelijk om verschillende maanden te winnen op het vlak van energetische uitgaven en wachttijd vooraleer men de woning in gebruik kan nemen…

  12. Hout, een oplossing voor alle terreinen

    Omdat een houten constructie, en met name de houtskeletbouw, lichter is dan een traditionele constructie, kan er gebouwd worden op gronden met een geringe draagkracht. Dankzij het lage gewicht hoeven er geen grote funderingen te worden uitgegraven.
    Om een idee te geven van het gewichtsverschil tussen beide soorten woningen: een huis van twee verdiepingen met een grondoppervlakte van 100 m², gebouwd op de traditionele manier, weegt ongeveer 200 ton. Zijn houten tegenhanger die is opgetrokken met de skelettechniek, weegt amper 70 ton. Door dit lage gewicht, gekoppeld aan de soepelheid en elasticiteit van het materiaal, zijn houten woningen beter bestand tegen grondverschuivingen of kleine aardschokken.